اوج فلسفه

مناط احتياج به علت امكان است نه حدوث جهان حادث ذاتي است نه حادث زماني يعني جهان قديم بالزمان است نه قديم بالذات يعني جهان ازنظرزماني هميشه وجودداشته است وقديم زماني است اما چون ممكن الوجود است درذات خود نيازمندعلتي است كه آن علت همان قديم ذاتي يا واجب الوجود است ............
صفات خداچون جزء ذات خداست ديگر نمي تواند متغيرباشد ياخدانمي تواند صفتي پيداكند كه قبلا نداشته است اگربگوئيم خداخالق است بايداين صفت هميشه همراهش بوده باشد اگرصفت خالقيت بعدا پيداشده باشد وعالم حادث زماني باشد اين مثل اين است كه خداوندخالق نبوده وبعدخالق شده است واين مارابااشكال تغيردرذات خداوند مواجه مي كند زيراخداوند صفاتش جزء ذاتش است : خداي متعال دو نوع صفت دارد صفت ذات وصفت فعل .....مانعي نداردكه صفت فعل حادث باشد ............
اگردرك وفكروانديشه همان خاصيت طبيعت راداشته باشد يعني اگر فكرديالكتيكي باشد وآن ديالكتيك وحركتي كه درطبيعت وجوددارددرذهن هم وجودداشته باشديعني ذهن هم همان طبيعت باشد آن وقت محال است كه اصلا ذهن وجودداشته باشد ادراك به اين دليل ادراك است كه حالت ناثابت رابه صورت ثابت نگه مي دارد اگرذهن يك خاصيت ماورا
ءالطبيعي كه همان خاصيت ثبات است نداشته باشد علم وادراك نخواهدداشت زيرا حيثيت علم حيثيت ثبات است يعني ضدحيثيت حركت است .................
امام محمدغزالي : مادرخواب جهاني مي بينيم ودرآن حال فكرنمي كنيم كه الان درخوابيم واين حالت كيفيتي است كه جزء نظام زندگي ماواصل بيداري است ولي همين كه بيدارمي شويم به جزء بودن آن حالت پي مي بريم ازكجاكه حالت زندگي مادردنيانسبت به يك زندگي ديگر حالت خواب رانداشته باشد (يقين مابه اصالت زندگي دنيوي خود بيش ازيقين شخص خواب نيست )...............
علم دونوع است حصولي وحضوري علم حضوري علمي است كه درآن واسطه وجودندارد وبدون واسطه به ذات معلوم تعلق مي گيرد درعلم حصولي واسطه وجودداردوشخص ازراه صورت يامفهوم ذهني ازآن آگاه ميشود علم وآگاهي هركس ازخودش به عنوان يك موجوددرك كننده علمي است حضوري وغيرقابل انكار همچنين آگاهي ماازحالت رواني واحساسات وعواطف خودمان علمي است بي واسطه وحضوري صورت ها ومفاهيم ذهني نيزباعلم حضوري درك مي شود..............
شروربالذلت موردتعلق آفرينش قرارنمي گيرد وبالذات معلول ومجعول نيستند مخلوق بودن ومعلول بودن آنها بالعرض است بدي ياخودش ازنوع نيستي است وياهستيي است كه مستلزم نوعي نيستي است يعني موجودي است كه خودش ازآن جهت كه خودش است خوب است وازآن جهت بداست كه مستلزم يك نوع نيستي است مثلا وقتي ازنابينايي سخن ميگوئيم چنين نيست كه نابينايي شيء خاص وواقعيت ملموسي است كه درچشم وجودندارد بلكه نداشتن بينايي است اما نيش گزندگان ازآن جهت بداست كه موجب مرگ مي شود براي ماولي اين نيش براي خود گزنده خوب است ...................
مطابق آخرين تحقيقي كه ازطرف صدرالمتأ لهين به عمل آمده روح خود عاليترين محصول ماده است يعني مولود يك سلسله ترقي وتكامل ذاتي طبيعت است وهيچ گونه ديواري بين عالم طبيعت وماوراء الطبيعه وجودندارد يعني ممكن است يك موجودمادي درمراحل ترقي وتكامل خود تبديل به موجودغيرمادي شود ....................
اموروحي (همانها كه حضورا به آنها آگاه هستيم ) مادي نيست پس نمي تواند برفعاليت هاي عصبي منطبق شودموجودذهني با موجود خارجي درماهيت يكي هستند نه دروجود وآنچه محال است اتحاددو موجود مستقل در وجوداست نه اتحاد دو وجود درماهيت وچون ادراكات ثابت وپابرجاهستند زماني نيستند خودپي بردن به خطا دليل براين است كه يك سلسله حقايق مسلمه نزدماهست كه آنهارامعيارومقياس قرارمي دهيم وازروي آنها به خطا پي مي بريم.........................................
حكم ذهني (علم تصديقي كه تصورات را به يكديگر پيوندمي دهد )صرفايك نوع فعاليت ذهني است وهرگز نمي توان ادعاكردكه حكم ازمجراي يكي ازحواس وارد ذهن شده است ما تصوراتي مقدم برتصورات احساسي نداريم ولي تصديقات زيادي مقدم برتصديقات تجربي داريم صدرالمتالهين ازراه بساطت نفس برهان اقامه مي كندكه فعاليت ادراكي نفس ازراه حواس آغازمي شود وهريك ازمعلومات ومعقولات يامستقيماازراه به دست آمده ياآنكه جمع شدن ادراكات حسي ذهن را براي حصول آن معلوم مستعد كرده
تنها راه صحيح توجيه كثرت معلومات كثرت آلات حسيه است .......................
منابع: اصول فلسفه وروش رئاليسم
عدل الهي
آموزش فلسفه
شرح مبسوط منظومه
تاريخ فلاسفه ي ايراني